მთავარი
Slide background
Slide background
Slide background
Slide background

ჰოუცუანი

monkey kungfu   ჰოუცუანი - ასე ეწოდება ჩინური უშუს ერთერთ სტილს, რომელსაც სხვაგვარად კიდევ "მაიმუნის მუშტს" უძახიან. მეორე, ამ საბრძოლო ხელოვნების სახეობისთვის დამკვიდრებული სახელწოდება ჟღერს, როგორც დაიჩჟი პიგუაცუანი ანუ "დიდი ბრძენის ჩეხვისა და ჩამოკიდების მუშტი". ძველი ჩინური გადმოცემების თანახმად, სტილის დამფუძნებლად ითვლება ცინის დინასტიისას მცხოვრები დაცვის ბიუროს მეთაური გუან სი.

   გუან სი იდეალურად დაეუფლა დიტანცუანს. ამ ხელოვნებასთან ერთად მან საკმარისად გრძელი ცხოვრების გზა განვლო მანამდე, სანამ მას მოუწევდა ხელისუფლებისგან მიმალვა და თავისი თავშესაფარის ადგილად მან აირჩია ოსტატ გენ იუანგუანის პიგუაცუანის სკოლა. მართალია ამ გადაწყვეტილებამ სულაც ვერ უშველა მეომრის საცოდავ ცხოვრებას, ის მაინც მოძებნეს და დიდი ხნით გამოკეტეს ციხეში. თუმცა, სწორედ იქ, გისოსებს მიღმა, გუანმა შექმნა მუშტით ბრძოლის ახალი სახეობა - დაიჩჟიცუანი.

   როგორც ლეგენდები მოგვითხრობენ, ციხე, რომელშიც იყო მოთავსებული გუანი, მდებარეობდა ტყის მჭიდრო ალყაში. ეს მწვანე კუთხე, როგორც არცერთი სხვა, დასახლებული იყო პრიმატებით: მაიმუნები იყვნენ ყველგან და ყოველთვის და პატიმრებს ჰქონდათ ბედნიერება ყოველდღიურად თვალყური ედევნებინათ ამ გასაოცარი ცხოველებისთვის. გუანი დიდხანს უღრმავდებოდა პრიმატების გადაადგილების ტექნიკას და საბოლოოდ შეძლო ჩაედო ის საფუძვლად საბრძოლო ხელოვნების თავისი ახალი სწავლებისთვის.

   გუანმა შექმნა დაიჩჟიცუანი ("დიდი ბრძენის მუშტი") იმაზე დაკვირვებით, თუ როგორ მოძრაობენ მაიმუნები. ტიტული "დიდი ბრძენი" სტილის სახელწოდებაში სავარაუდოდ ნასესხებია პოპულარული ჩუნური რომანის "მოგზაურობა დასავლეთში"-ს გმირისგან. დიდ ბრძენს ამ რომანში უძახდნენ მაიმუნთა მეფეს სუნ უკუნს.

GengDehai   გუანის მოსწავლე გახდა პიგუაცუანის ოსტატი გენ დეჰაი, სწორედ მან შეაერთა პიგუაცუანი დაიჩჟიცუანთან ერთ სტილში დაიჩჟიპიგუაცუანი ანუ ჰოუცუანი. თავის მოსწავლედ გენმა აიყვანა ჩენ სიუჯუნი, რომელსაც მართლაც ასე უწოდეს - "მაიმუნთა მეფე". სწორედ ჩენის წყალობით სტილი ჰოუცუანი გახდა ფართოდ ცნობილი.

   ჩვენს დროში სწორედ სტილის პოპულარობამ შეუწყო ხელი დამახინჯებული, ცრუ ცნობების გავრცელებას მის შესახებ. ანგარების მიზნით, ამერიკელმა პოლ ზინკმა გადაწყვიტა გაესაღებინა თავი ჰოუცუანის სტილის დიდი ოსტატების ერთერთ მოსწავლედ. სწორედ ამ სტატუსით გამოდიოდა ის იმისათვის, რომ გამოეცა თავისი სახელით წიგნები და ვიდეო, რომლებშიც ვითომდა ახსნილია საბრძოლო ხელოვნება ჰოუცუანის მთელი ოსტატობა. თუმცა ჰოუცუანის ნამდვილი ოსტატები არ ცნობენ ამ გამოცემებს და ამასთან, უწოდებენ მათ არასწორს, ამტკიცებენ, რომ ამერიკელი "მაიმუნის მუშტის" სახელით აჩვენებს რაღაც სხვა სტილს.

   რაც შეეხება სტილის ტექნიკას და არა ისტორიას, შეიძლება ითქვას შემდეგი. გუანმა შეძლო აღენიშნა მთავარი განსაკუთრებული ნიშნები ამ ცხოველის ქცევაში. სწორედ ეს ნიშნები შევიდნენ ჰოუცუანის სტილში, როგორც აუცილებლები, მათ გარეშე სტილი არ არის სტილი. ამრიგად, ყველა მაიმუნისთვის დამახასიათებელია შემდეგი განსაკუთრებულობები:

  • -ნახტომები სრულდება მყისიერად,
  • -კისერი ნახტომის დროს ტრიალდება,
  • -ცხოველი სწრაფად იმალება,
  • -ადვილად უტრიალდება,
  • -მაიმუნები მოქნილები და დადარაჯებულებია,
  • -მისი სხეული ყოველთვის მოდუნებულია,
  • -ის თავდაჯერებულია მაშინაც კი, როდესაც ირგვლივ სირთულე და საშიშროებაა,
  • -ის "კრეფს ნაყოფს ციდან" (სამოთხის ატმები) არაჩვეულებრივი ბუნებრიობით,
  • -ის ხედავს 360 გრადუსზე და გრძნობს საშიშროებას მის გამოჩენასთან ერთდროულად,
  • -ის ადვილად იჭერს, აყენებს დარტყმებს და ეკიდება.

   საბრძოლო ხელოვნების სტილი "მაიმუნის მუშტი" გულისხმობს დიდ ფიზიკურ მსგავსებას მეომარსა და ცხოველს შორის. აქედან გამომდინარე მოსწავლეს უნდა ჰქონდეს მხრები მოშვებული, კისერი დაგრძელებული, ხელები მოხრილი იდაყვებში და მაჯებში, ხოლო სხეული შეკრული. რადგან აღნიშნული იყო, რომ მაიმუნის სიარული გულისხმობს ქანაობას ერთი გვერდიდან მეორეზე, მებრძოლიც უნდა გადაადგილდეს ან მსუბუქი და სწრაფი ნაბიჯებით, ან პატარა ნაბიჟებით და ცერებზე, ასევე შესაძლებელია მოძრაობა მოკლე და ზამბარისებრი ხტომების მეშვეობით. ყოველი სამუშაო ზედა კიდურებით ხორციელდება არაჩვეულებრივი სისწრაფით.

   მაიმუნის სტილი გულისხმობს "ხუთი აღთქმის" შესრულებას:

  • ფიზიკური მსგავსება
  • სულიერი მსგავსება
  • ტაქტიკის კონცენტრაცია
  • ნაბიჯების სიმსუბუქე
  • სხეულის მოხერხებულობა

ბადრი ნოზაძე

ტანლანცუანი

Tanlanquan   ტანლანცუანი - ჩოქელას სტილი - ეს ჩინური უშუს ერთერთი უდიდესი სტილია. ამჟამად ის მიეკუთვნება უშუს მსოფლიოში ყველაზე პოპულარული სტილების ჯგუფს. სტილის მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის მსვლელობისას შეიქმნა მრავალი ქვესტილი, რომლებიც გავრცელდნენ როგორც ჩინეთის ჩრდილოეთით, ასევე სამხრეთით. და ეს ჩოქელას რეალური სტილი მკვეთრად განსხვავდება დღეისთვის შექმნილი სპორტული ტანლანცუანის კომპლექსებისგან.

ისტორია

   ლეგენდის თანახმად, ვან ლანმა შექმნა ძალიან უბრალო და ეფექტური ტექნიკა, რომელიც დაფუძნებული იყო საკუთარ დაკვირვებებზე, თუ როგორ უტევს ჩოქელა თავის მსხვერპლს ან ებრძვის სხვა ჩოქელას. არსებობს ბევრი ისტორია, რომლებიც მოგვითხრობენ, თუ როგორ შეხვდა ვან ლანი ჩოქელას და როგორ გაეხსნა ჭეშმარიტება. მაგალითად, ხელნაწერში "მეიჰუა შუაიშოუტანლანცუან ციუანფა იაოლუნ", რომელიც თარიღდება ცინის დინასტიის შუაწლებით (1664-1911), არის ჩანაწერი:tanlantsyuan

 "ამ სტილის დამფუძნებელი იყო ვან ლანი, რომელიც დაიბადა გლეხის ოჯახში და იყო გაუნათლებელი. მან შექმნა უწყვეტი დარტყმების ტექნიკა, რომელიც ბრწყინვალე აღმოჩნდა თავის პრაქტიკაში გამოყენებისას".

   "ჩოქელას მუშტის ტექნიკის მოძღვრებაში" (ტანლან ცუანპუ), რომელიც შედგენილია 1794 წლის გაზაფხულის მესამე თვის მე-16 დღეს, უცნობ ავტორს მოჰყავს საბრძოლო ხელოვნებათა სტილებისა და ოსტატების სია, რომლებიც მოძღვარმა ფუნცუიმ მიიწვია შაოლინის მონასტერში:

  1. დასაწყისში იყო იმპერატორ ტაი-ცზუს "გრძელ დისტანციაზე ბრძოლის სტილი - გრძელი მუშტი" (ჩან ცუანი).
  2. ოსტატ ჰან ტუნის "ზურგიდან" (ტუნბეი) ბრძოლის სტილი აღიარებულია, როგორც მშობელი.
  3. ოსტატ ჩჟან ენის ხელების ტექნიკა "დაქსელვისა და ჩაბეჭდვის" (ჩან ფენი) განსაკუთრებით საფუძვლიანია.
  4. ოსტატ მა ცზის ბრძოლის სტილი "დარტყმები ახლო მანძილზე" (დუანდა) ყველაზე წარმოსაჩენია.
  5. შეუძლებელია ოსტატ ჰუან ესთან ახლოს მისვლა, რომელმაც იცის "მოკლე დისტანციის ხელების ტექნიკა" (კაო შოუ).
  6. ოსტატ ინ სიანის "მბლოკავი ხელებისა და მუშტზე მიყოლის" ტექნიკა.
  7. ოსტატ ლიუ ცინის ხელების ტექნიკა "კაუჭები, მწყვიტავი და მნიჩბავი ხელები" (გოუ ლოუ ცაი შოუ).
  8. ოსტატ იან ცინის "მიკვრის, მონიჩბვისა და დაცემის ხერხები" (ჩჟანა დიეფა).
  9. ოსტატ ვენ იუანის "ბრძოლა ახლო დისტანციაზე" (დუან ცუანი) ყველაზე არაჩვეულებრივია.
  10. ოსტატ ცუნ ჰენის სტილი "მაიმუნის მუშტი" (ჰოუ ცუანი) ასევე ყვავდება.
  11. ოსტატ მიან შენის სტილის ტექნიკა "ბამბის მუშტი" (მიან ცუანი) სწრაფია როგორც ელვა.
  12. ოსტატ ჰუაი დეს "გდება-დაჭერისა და ძლიერი თავზარდაცემის" (შუაილუე ინბენი) ტექნიკა.
  13. ოსტატ ტან ფანის "ყვინთვების, გაძრომებისა და ყურებში გასვლის" (გუნლოუ გუანარი) ტექნიკა.
  14. ოსტატ ლინ ჩუნის ფეხებით უძლიერესი დარტყმის ტექნიკა "იხვი მანდარინი" (იუანიან ძიაო).
  15. ოსტატ მენ სუს "მუდმივი მუშტის დარტყმების შვიდი პოზიციის" (ციში ლიანცუანი) ტექნიკა.
  16. ოსტატ იან გუნის "ხელების დაბორკვისა და მონიჩბვის" (კუნლუ ჩჟენჟუ) ტექნიკა უტევს დაუყოვნებლივ.
  17. ოსტატ ცუი ლიანის "სხეულის ცარიელ ორგანოებში ფეთქებადი დარტყმების" (ვოლი პაოჩუი) ტექნიკა.
  18. ოსტატ ვან ლანის "ჩოქელას მუშტმა" (ტანლან ცუანი) შეითვისა და გაათანაბრა ყველა წინამდებარე ტექნიკა.

mantis   თავიდან სტილს ერქვა უბრალოდ ტანლანცუანი. ლიან სიუესიანი გახდა პირველი კლასიკური სტილის - "ნაღების ყვავილის ჩოქელას" ("მეიჰუა ტანლანცუანი") დამფუძნებელი. ვან იუნჩუნი, მეორე კლასიკური სტილის - "შვიდვარსკვლავა ჩოქელა" (ცისინ ტანლანცუანი). ვეი დელინი (ვეი სანი), მესამე კლასიკური სტილის "ექვსი კოორდინაციის ჩოქელა" ("ლიუჰე ტანლანცუანი"). პირველი ორი სტილი - მეიჰუა და ცისინი ერთიანდება სახელწოდებით "იან ტანლან" - "მყარი ჩოქელა", ლიუჰე - "რბილი ჩოქელა".

ბადრი ნოზაძე

პიგუაცუანი

PiGuaQuan1   უშუ - ერთერთი უძველესი საბრძოლო ხელოვნებაა. ეს კი ნიშნავს, რომ ერთერთი ყველაზე მრავალფეროვანიც. ამ ორთაბრძოლის სხვადასხვა სტილების რაოდენობა შთაგვაგონებს პატივისცემას და იწვევს ჭეშმარიტ ინტერესს, რადგან უშუს ყოველ სტილს საკუთარი ისტორია და თავისი განსაკუთრებულობანი გააჩნია. და არ იქნებოდა ურიგო გაცნობა ყოველ მათგანთან, სანამ საქმე მიდგება უშუს გარკვეული სტილის შესასწავლად არჩევამდე. სწორედ მაშინ იქნება ეს არჩევანი სწორი და გააზრებული.

   დღეს ჩვენ ვისაუბრებთ სტილზე, რომელსაც ეწოდება პიგუაცუანი. ამ სტილის სრული სახელწოდება შედარებით გრძელია: "ტუნბეი პიგუა ცუანი", და თარგმანში ის ნიშნავს " შეხტომებისა და ჩამოკიდებების მუშტი", თუმცა გვხვდება ასეთი თარგმანი: "გამჭოლი მომზადების მჩეხავ-ჩამომკიდები მუშტი". პიგუაცუანი არის ერთერთი უძველესი და ე. ი. მეტად სისტემატიზირებული უშუს სტილი.

   ეს სტილი საკმაოდ ცნობილი იყო ჯერ კიდევ მინის (1368-1644) დინასტიის დროს. ცი ციგუანი (მხედართმთავარი, რომელიც ცხოვრობდა იმ დროში) ერთერთი პირველი მოიხსენიებს პიგუაცუანს თავის ნაშრომში "მიღწევების ჩანაწერების ახალი წიგნი".  იქ ის დაჟინებით ურჩევს ამ სტილის ზოგიერთ ილეთს ჯარის მეომართათვის შესასწავლად. პიგუაცუანის შემდგომი განვითარება ძალიან დააჩქარა პან ვენსიუემ (რომელიც ხელმძღვანელობდა სკოლებს იანშანის უეზდში, რომელიც ჰებეის პროვინციაშია). ამ ადამიანის წყალობით პიგუაცუანი გავრცელდა ჰებეის პროვინციის ბევრ სხვა უეზდში.

   თავდაპირველად პიგუაცუანში ბრძოლებს აწარმოებდნენ შორი დისტანციიდან, მაგრამ დროთა განმავლობაში ამ სტილში დაშვებული იქნა ბრძოლის წარმოება მცირე დისტანციებზეც. ყველაზე პოპულარული ილეთები პიგუაცუანში რჩება გამჭოლი დარტყმები თითებით, მხვეტავი მოძრაობები, გამანგრეველი დარტყმები და მჩეხავი დარტყმები სწორი ხელებით ქვემოდან ზემოთ ან ზემოდან ქვემოთ. ამ სტილისთვის ასევე დამახასიათებელია დიდი გახსნები და დიდი შეკვრები. ასევე ამ სტილში ძალიან მნიშვნელოვანია ყველა მოძრაობის შეთანხმებულობა. ორთაბრძოლის დროს მოქმედებს წესი: "კარკასის ნელი აშენება, მუშტების სწრაფად დარტყმა, ილეთების სწრაფად გამოყენება". პიგუაცუანისთვის დამახასიათებელია მებრძოლის გამუდმებით მოძრაობა და მოძრაობის დინამიურობა. ეს საშუალებას აძლევს ამ სტილის ოსტატებს წარმატებით აწარმოონ ბრძოლა რამდენიმე მოწინააღმდეგესთან ერთდროულად, რადგან "მქნევარა" ხელები უზრუნველყოფს კარგ თავდაცვას და დარტყმების დაბლოკვას.

    პიგუაცუანში არის მოწინააღმდეგის სხვადასხვა სახის დარტყმებზე რეაგირების ძირითადი წესებიც. მაგალითად, როდესაც დარტყმა მოდის ქვემოდან საჭიროა გაკეთდეს შემხტომი მოძრაობა, თუ დარტყმა მოდის გვერდიდან, საჭიროა მისი "გატარება", თუ წინიდან - გადატანა, თუ დარტყმა მოდის ზემოდან, დაცვა იქნება ჩამომკიდები მოძრაობა (უშუში ტერმინი "ჩამოკიდება" ნიშნავს მოძრაობას ქვემოდან ზემოთ სწორი ხელით).

   როგორც ვხედავთ, პიგუაცუანი მოიცავს მრავალ სხვადასხვა ნიშანთვისებას. ეს ნიშნავს, რომ ვარჯიშებიც ამ სტილის შესასწავლად საკმაოდ მრავალფეროვანია. მოსწავლეებმა ხომ აუცილებლად უნდა შეისწავლონ მოქნევის ტექნიკა და ჩეხვის მეთოდები, შეხტომისა და შემორტყმების მეთოდები, ასევე ტუნბეის ხელოვნება. მაგრამ, გარდა ამისა, პიგუაცუანში საჭირო ყურადღება ეთმობა იარაღების სხვადასხვა სახეობებსაც. აქ გამოიყენება წყვილი მახვილი "შუანდაო", ჩეხვისა და ჩამოკიდების ჯოხი "პიგუაგუნი", გამჭოლი მომზადების დიდი ხმალი "ტუნბეი დაციანი" და სხვა მრავალი.

pigua2g-300x206   ყველა ვარჯიშები პიგუაცუანში დაყოფილია კომპლექსებად. ისინი სულ ოთხია: საბაზო ვარჯიშები (რომლებიც შედგება "თხევადი ფეხების ფორმისგან", "12 ტანისგან" და "ტანტუის 10 ვარჯიშისგან"), ხელჩართული ბრძოლა, იარაღის ფლობის ტექნიკა და კომპლექსები მათ გარეშე. ბოლო სახეობა მოიცავს კიდევ ოთხ კომპლექსს. პირველ კომპლექსს ჰქვია "პიგუა" ანუ "მომიანცუანი" (რაც თარგმანში ნიშნავს "სახის გაწმენდის მუშტს"). მეორე კომპლექსს ჰქვია "ცინლუნი", რაც ნიშნავს "შავ დრაკონს". მესამეს ჰქვია "ფეიჰუ", ითარგმნება როგორც "მფრინავი ვეფხვი". ხოლო მეოთხეს ეწოდება "ტაიშუ" და ნიშნავს "მაღალდახვეწილს". თუმცა, ყოველივე ამის გარდა, პიგუაცუანში არის ცალკე კომპლექსი, რომელიც მოიცავს ყველა ზემოთ ჩამოთვლილს. მას ეწოდება "დაციაციცუანი". ასევე მას უწოდებენ "სიმშვიდეში დამუშავებას", "დიდი კარკასის მუშტს" ან "დედისეულ მუშტს".

   მიუხედავად იმისა, რომ პიგუაცუანი არის სტილი, რომელიც სათავეს იღებს ძალიან შორი დროიდან, ინტერესი მის მიმართ არ ქრება დღესაც. ახლაც პიგუაცუანში მიმდინარეობს წვრთნები, რომლებიც ზრდიან და ღზრდიან ახალ მებრძოლებს.

ბადრი ნოზაძე

ვინ ჩუნი

vin-chun   ვინ ჩუნი ("მარადიული გაზაფხული") - უშუს ჩინური სკოლა. გამოიყენება მრავალი საბრძოლო ტექნიკა, ამ მიზეზის გამო ითვლება უშუს საბრძოლო მიმართულებად. ბრძოლა ვინ ჩუნში დაფუძნებულია პრინციპებზე, რომლებიც მიიღწევა მოწაფის მიერ ვარჯიშიდან ვარჯიშამდე. შეტევის ხაზიდან გასვლები ივსება მყისიერი სწორხაზოვანი შეტევებით უკიდურესად მოკლე მანძილზე მიახლოვებისას. ხშირად ბრძოლა მთავრდება მუხლის ან იდაყვის დარტყმებით. მოძრაობა "წებოვანი ხელები" (ჩი საო) მებრძოლს შესანიშნავი ორიენტირების საშუალებას აძლევს ახლო დისტანციებზე. არსებობს დანის ტექნიკაც, რაც მჭიდროდ არის დაკავშირებული ხელის ტექნიკასთან და უიარაღო ილეთებთან. "წებოვან ხელებთან" ერთად შეისწავლება დაჭერები და გდებები.

ისტორია

   ტრადიციულად ლეგენდები უკავშირებენ სტილის წარმოშობას ფუძიანის პროვინციაში მდებარე სამხრეთ შაოლინის მონასტერს. ერთერთი ვერსიის თანახმად, სტილს ასწავლიდა სამხრეთ შაოლინის წინამძღვარი ჩჟიშანი, როგორც გამაჯანსაღებელ ვარჯიშს ახლომდებარე სოფლებში მაცხოვრებელთათვის. სხვა ლეგენდა ამტკიცებს, რომ სტილი შექმნილი იყო სამხრეთ შაოლინის ხუთი ოსტატის მიერ, რომლებმაც შეასრულეს ეს სამუშაო "გაზაფხულის განდიდების დარბაზში" (ვენჩუნტანი). მესამე ლეგენდა ამბობს, რომ სტილი შემუშავებული იყო ქალის იან იუნჩუნის მიერ, სამხრეთშაოლინის მორჩილის ქალიშვილის მიერ ან მამამისის სწავლების საფუძველზე, ან მონაზონ უმეის სწავლების საფუძველზე.

   თუმცა 1930-1940-იან წლებში უშუს ისტორიის ცნობილმა ჩინელმა მკვლევარმა ტან ჰაომ ჩაატარა საველე კვლევები და დაადგინა, რომ "სამხრეთ შაოლინის" მონასტერი არ არსებობდა საერთოდ, რომ ეს მონასტერი იყო მოგონებული შუასაუკუნეების "რაინდულ" რომანში "ვან ნიან ცინი" ("10 000 წელი სიცოცხლე ცინის დინასტიის იმპერატორს!" - სათავგადასავლო რომანი, რომელიც აღწერს, თუ როგორ მოგზაურობდა ინკოგნიტოდ და ეყრებოდა ყველანაირ ხიფათს ჩინეთის ერთერთი მომავალი იმპერატორი), ხოლო ჩჟიშანი, უმეი და სხვები - უბრალოდ ამ რომანის პერსონაჟებია. რადგანაც ჩინეთის მოსახლეობის უმრავლესობა გაუნათლებელი იყო, ლიტერატურული ნაწარმოებებს კითხულობდნენ  მელექსეები ბაზრობებზე ფულზე, და ბევრი უბრალო ადამიანი ხშირად ვერ არჩევდა ერთმანეთისგან მხატვრულად გამოგონილს და რეალური ამბისგან; მით უმეტეს უბრალო გლეხებს არ შეეძლოთ შეემოწმებინათ, რომ, მაგალითად, სამხრეთ შაოლინის ისტორიებში ნახსენები ობიექტები დაშორებული არიან ერთმანეთისგან ათასობით კილომეტრით, რომ იქ ნახსენები ადამიანები არასდროს არ იკავებდნენ მათთვის მიწერილ თანამდებობებს და ა. შ.

   სტილის მეტ-ნაკლებად სარწმუნო ისტორია იკვეთება მხოლოდ მე-18 საუკუნის ბოლოდან, როდესაც ეს სტილი მოხვდა გუანდუნის ოპერის ტრუპაში. მე-19 საუკუნის პირველ ნახევარში სტილი მოგზაურობდა მსახიობთა ტრუპასთან ერთად, რომელთაგანაც მას სწავლობდა ხალხი პროვინციის სხვადასხვა ნაწილიდან. სტილი გამოიყენებოდა როგორც ანტიცინელი რევოლუციონერების მიერ, ასევე სოფლების თავდაცვითი ჯგუფების მიერ. დაახლოებით მე-19 საუკუნის შუა წლებში, ორმა მსახიობმა - ჰუან ჰუაბაომ და ლიან ერდიმ დატოვეს ტრუპა და დასახლდნენ ფოშანში, სადაც ასწავლეს აფთიაქარს ლიან ძიანს. მე-19 საუკუნის ბოლოს ლიან ძიანმა მოიგო ბევრი ბრძოლა და გახდა ცნობილი როგორც "იუნჩუნ ვანი" ("ვინჩუნის მეფე"). მას არ ჰქონდა ოფიციალური სკოლა, მაგრამ ასწავლიდა კერძოდ თავის აფთიაქში. მას შემდეგ რაც დატოვა ბიზნესი, ლიან ძიანი დაბრუნდა თავის მშობლიურ სოფელში - გულაო, სადაც ასწავლა თავისი სტილი თანასოფლელებს.

IP Man Bruce Lee   ფოშანი გახდა ადგილი, საიდანაც წამოვიდა ვინჩუნის დღეისათვის ყველაზე ცნობილი ვერსია. ფოშანში ამ სტილში ვარჯიშობდნენ ძირითადად მდიდარი ვაჭრების შვილები, რადგან მათ მშობლებს შეეძლოთ მაღალი ანაზღაურების გადახდა სწავლებისთვის, ხოლო თვითონ მათ კი ჰქონდათ ვარჯიშისთვის საკმარისი დრო. ყველაზე ცნობილი მათგან დღეისთვის ე ვენი (იპ მანი კანტონურ დიალექტზე) სწავლობდა სტილს ჩენ ჰუაშუნთან, უ ჩჟუნსუსთან და ლიან ბისთან (ლიან ძიანის შვილი). 1949 წლიდან ის საბოლოოდ დაფუძნდა ჰონკონგში, სადაც დაიწყო იუნ ჩუნის სწავლება რესტორნების მუშების პროფკავშირების წევრებისთვის. გარდაცვალებამდე 1973 წ. მან მოამზადა უზარმაზარი რაოდენობის დღეისათვის ცნობილი ოსტატი თუ უბრალოდ მებრძოლი. ე ვენმა (იპ მანი) მოუტანა სტილს დიდება, მაგრამ ყოველთვის არ მკვიდრდებოდა ეს დიდება ღირსეული მეთოდებით. ცნობილია ბევრი შემთხვევა, როდესაც ე ვენის მოსწავლეები მიდიოდნენ უშუს სხვა კლუბებში ჰონკონგში და ცემდნენ მასწავლებლებს. დღეისათვის ჰონკონგში იუნ ჩუნის მრავალი სექცია არსებობს, სადაც ასწავლიან ძირითადად იპ მანის მოსწავლეები, ასევე ვინ ჩუნის სხვა შტოს წარმომადგენლები.

   ვიეტნამური მიმართულება ვინჩუნკუენი იღებს თავის საწყისს 1939 წლიდან ჟუან ძიუნისგან (ნგუენ ტე კონგი), ლეგენდარული ჩინელი ოსტატისგან, რომელიც ჩავიდა ჰანოიში ვიეტნამში ჩინელი ემიგრანტების ასოციაციის მიწვევით და რომელმაც ხორცი შეასხა ცხოვრებაში ჩინური საბრძოლო ხელოვნებების პრინციპს: "ოთხი ლიანით გადალახო ათასი ცზინი", რაც ნიშნავს: "სუსტი ძალისხმევა ანეიტრალებს შეტევას".

სტილის ტექნიკური მახასიათებლები

ip man   არსებობს გავრცელებული შეცდომა, რომ ვინ ჩუნის განმასხვავებელი ნიშანია მოძრაობები "ჩი-საო" - "წებოვანი ხელები", რომლის მეშვეობითაც მებრძოლი ეჩვევა მუდმივად იყოს მოწინააღმდეგესთან კონტაქტში, იგრძნოს ყველა მისი მოძრაობა და სეუსალოს მას ხელი თავისი ილეთების გატარებაში. ანალოგიური მოძრაობები არსებობს ტრადიციული ჩინური უშუს პრაქტიკულად ყველა მიმართულებაში, მხოლოდ სახელწოდება აქვს სხვადასხვა. მაგალითად ტაიციცუანში ამ მოძრაობას ჰქვია ტუიშოუ. ახლანდელ დროში ჩი-საო აყვანილია თითქმის აბსოლუტში და შეჯიბრებებიც კი ტარდება ჩი-საოში. მაგრამ სინამდვილეში, ჩი-საო არის მხოლოდ ერთი ვინ ჩუნში არსებული მრავალი მოძრაობიდან. საქმეზე კი ვინ ჩუნის განმასხვავებელი ნიშანი არის დიდი აქცენტი საბრძოლო ხელოვნებათა ისეთ პრინციპებზე, როგორიცაა შერწყმა, თხევადურობა, კომპაქტურობა, არახელოვნურობის ხელოვნება და ა. შ.

   მეორე მხრივ, სწორედ ჩი-საოს ვარჯიშები გამოიმუშავებენ შეტევისა თუ თავდაცვისა და სეტევის გზის ვარიანტების სწრაფად მოძებნის უნარებს. საქმე იმაშია, რომ ახალბედა მოსწავლის მიერ დამუშავებული ტექნიკის დიდი რაოდენობა, პერიოდული საწვრთნელი სპარინგების ჩათვლითაც, ქმნის თავში არეულობას: შეტევის მოგერიებისას ის იბნევა იმაში, რომელი ბმა გამოიყენოს და მთავრდება ყველაფერი, როგორც წესი, "მუშტების ქნევით", რაიმე ტექნიკაზე ამ შემთხვევაში ლაპარაკი არ გვიწევს. სწორედ ჩი-საოს მოძრაობები, როგორც ხანგრძლივი მოქმედება პარტნიორთან კონტაქტში, გამოიმუშავებს უნარებს ხიდების ჩახსნების, ხიდების გადების, შეტევის, კონტრშეტევის, სიმძიმის ცენტრისა და გადაადგილების კოტროლის.

    ვინ ჩუნის მებრძოლები ბრძოლას აწარმოებენ მოკლე დისტანციაზე, საიდანაც შეიძლება მიწვდე მეტოქეს ხელის მტევნით, და კიდევ უკეთესი - იდაყვით. საჭირო ახლო დისტანციაზე შეღწევის მიზნით გამოიყენება სპეციალური ტიპის გადაადგილებები. ფეხით დარტყმები გამოიყენება ხელის დარტყმებთან შეთანხმებით. ჩვეულებრივ ფეხებით ურტყამენ  მოწინააღმდეგეს მუხლებში ერთდროულად ხელით ზედა დონეზე შეტევასთან.

   იარაღებიდან, დღეისათვის ყველაზე პოპულარულ ე ვენის ვერსიაში, სწავლობენ გრძელ ჯოხს და ე. წ. "პეპელა ხმლებს". სხვა ვერსიებში გვხვდება სხვა სახის იარაღებიც, თვით ძიანის ხმალამდე და ბუდისტურ კრიალოსნამდე.

 jkd4  ე ვენის ვერსიაში სამი უიარაღო კომპლექსი - "საწყისი იდეა", "ხელების ძებნა" და "დამრტყმელი თითები". სხვა ვერსიებში არის სხვა კომპლექსებიც. ვიეტნამური ვინ ჩუნი, მაგალითისთვის, ხაზს უსვამს თავის ლეგენდარულ სამხრეთშაოლინურ წარმოშობას და იყენებს ხუთი ცხოველის კომპლექსს.

   რეალური ბრძოლისთვის მოსამზადებლად ჩი-საოს ვარჯიშების გარდა გამოიყენება წყვილებში ვარჯიშების მრავალი სახესხვაობა, ასევე ვარჯიშები სპეციალურ მანეკენზე ("ხის ადამიანი").

ბადრი ნოზაძე

დუანდა

wudang elements_xingyi   ახლო ბრძოლის ჩინური ტექნიკის დუანდას სახელწოდება შეიძლება გაიშიფროს როგორც "დუან", რაც ნიშნავს მოკლეს და "და", რაც ნიშნავს დარტყმას. ანუ ტექნიკის სახელწოდება ასახავს მის არსს, რაც ეფუძნება ძლიერ, მოკლე დარტყმებს და ბიძგებს.

   ტექნიკაში ძირითადი საყრდენი კეთდება არა ჩვეული იარაღის გამოყენებაზე, არამედ იმაზე, რაც აქვს ყველა ადამიანს, და საჭიროა შესძლო მისი სწორად გამოყენება. ეს არის მუშტები, იდაყვები, თავი, თითები, თეძოები, ხელისგულები, ტერფები, მუხლები. დუანდა შეიცავს მრავალ სხვადასხვა ილეთს, რომელთაც აერთიანებს მათი შესრულების სტილი, ყველა ილეთი უნდა იყოს მოკლე, სწრაფი და გაბედული.

   ამ სტილში ხელი შეტევაში არ იმართება ბოლომდე, რაც აძლევს მებრძოლს საშუალებას დააბრუნოს ხელი უკან, ხოლო ყველა დარტყმა ხელით კეთდება ან ზემოთ, თავში ან ყელში,ან ქვემოთ, მუხლებში და საზარდულის არეში. დარტყმები ფეხებით, უფრო სწორად ტერფებით, მოწოდებულია ხელების ქმედებების დასახმარებლად, და გამოიყენება აქტიურად როგორც მოკლე, ასევე გრძელ დისტანციაზე. თუ საჭიროა თავით დარტყმა, ეს კეთდება მოულოდნელად და დარტყმაში იდება მთელი შესაძლო ძალა.

   მებრძოლი, ყოველ საკუთარ მოძრაობაში, ოსტატურად უნდა უთავსებდეს ერთმანეთს ხელების ხელოვნებას, იდაყვის მოძრაობის სიზუსტეს, ფეხით დარტყმის ძალას და მუხლით დარტყმის სიზუსტეს, შეკავებულობას, მაგრამ სიძლიერეს თავით დარტყმაში, ასევე მთელი სხეულის მოძრაობის სიმსუბუქეს, ნაბიჯის სიზუსტეს და წონასწორობის ბალანსირებას. ენერგია დარტყმისთვის დუანდაში წარმოიშობა წელის სარტყელში, ძლიერდება ფეხით და, საბოლოოდ, აღწევს ხელებს, ანუ სწორი დგომი საშუალებას იძლევა ყოველი შემტევი მოძრაობა შეავსოს ენერგიით, როგორც მთის მდინარე უხვი წყლებით. ხანდახან ყველაზე მკვეთრ დარტყმებს თან ახლავს გამოძახილი, რომელიც, როგორც ითვლება, ეხმარება შინაგანი ენერგიის გამონთავისუფლებაში.

   წესები ბრძოლისთვის ყოველი სიტუაციისთვის ძალიან მკაცრია. მაგალითად, ხელები უნდა იყოს ნეკნებთან, ხოლო მუშტები საჭიროა იყოს მოქმედების ცენტრთან ახლოს, რომ შესაძლებელი იყოს თავისა და საზარდულის დაფარვა ნებისმიერი მიმართულების შეტევისაგან. საუკეთესო თავდაცვა, როდესაც მოწინააღმდეგე თავს ესხმის ძლიერი დარტყმით, ეს არის გადახრა და მოწინააღმდეგის თავდაცვაში გარღვევის გამოყენება, რომელიც, თუ, რა თქმა უნდა, არის ტალანტი, ადვილი განსახორციელებელია მყისიერად შეტევის შემდეგ. დაბალი დარტყმების გატანა ხდება ქვემოთ, მაღალი დარტყმების - ზემოთ, ხოლო შუა დონის დარტყმების - გვერდით. მარჯვენა ხელით დარტყმა იბლოკება მარჯვენა ხელით, მარცხენა - მარცხენა ხელით, ამასთან ხდება გადახრა და ფეხით დარტყმა.

   საერთოდ დუანდასთვის დამახასიათებელია ილეთების მონაცვლეობა და ბრძოლაში მთელი სხეული მონაწილეობს, თუ არ გამოვა ფეხით დარტყმა - დაეხმარება ხელით დარტყმა, მარჯვენა კიდური შეტევისას დაცულია მარცხენა ბლოკით და საპირისპიროდ. დუანდა არის ტექნიკა, სადაც აუცილებელია ფიზიკური და სულიერი სიძლიერის ჰარმონიის მიღწევა. ჰარმონია მიიღწევა ფიზიკური შესაძლებლობების და ენერგიის კონტროლის ვარჯიშების გზით, და, რაც არანაკლებ მნიშვნელოვანია, მკაცრი მორალური პრინციპების დაცვის გზით. გამარჯვებისთვის, ეს იქნება სპორტული შეჯიბრება თუ სიცოცხლის ან ღირსების დაცვის აუცილებლობა, არა არის საკმარისი მხოლოდ ფიზიკური ძალა და სიმამაცე. გამარჯვებისთვის საჭიროა დუანდას ბრძოლის ყველა ელემენტის სრულყოფილად ფლობა, და ეს ნიშნავს შემდეგს:

  • ბრძოლაში ყველა ხელმისაწვდომი საშუალების გამოყენება, საკუთარი სხეულიდან ახლომდებარე საგნებამდე.
  • დარტყმები, პირველ რიგში, უნდა იყოს მიმართული მოწინააღმდეგის ყველაზე სუსტი ადგილებისკენ.
  • ყოველთვის საჭიროა დაცვის დაკავება, უმეტესად დგომში.
  • არ არსებობს უკეთესი დაცვა, ვიდრე თავდასხმა.
  • დარტყმაში მთელი შესაძლო ძალის ჩადება, ფიზიკურიდან ენერგიამდე და ტაქტიკამდე.
  • იმ მომენტების გადატანის უნარი, როდესაც ყველაზე მეტად დაუცველი ხართ.

ბადრი ნოზაძე

ბაციცუანი

ბაციცუანის წყაროების კვლევა


Bajiquanბაციცუანი გადმოცემული იყო მოხეტიალე დაოსი ბერის მიერ ცინის დინასტიის დროს "კანსის" დევიზით მმართველობის წლებში. სტილთა ჟამთააღმწერლების ქრონიკის თანახმად, ბერმა-პირველმასწავლებელმა გადასცა ის უ ჩჟუნის გვარს შანდუნის პროვინციის სოფელ ჰაიფენჩჟუანიდან. უ ჩჟუნი, რომელიც 10 წელი სწავლობდა ხელოვნებას მოხეტიალე ბერთან, ჩაწვდა ბაციცუანისთვის აუცილებელ არსს. ბერის წასვლიდან 2 წლის შემდეგ მოვიდა მისი ერთერთი მოსწავლე, რათა ესწავლებინა უ ჩჟუნისთვის დიდი შუბის ფლობა და გადაეცა მისთვის გრაგნილი ბაციცუანის საიდუმლოთა განმარტებებით. ამის შემდეგ უ ჩჟუნის მიერ ხელოვნების აღქმა გახდა უღრმესი. "იუნჩჟენის" დევიზით მმართველობის დროს პირადად უ ჩჟუნი სამჯერ ჩეიჭრა შაოლინის მონასტერში, რომელიც მდებარეობს ფუციანის პროვინციაში, ღამით შეაღწია არქატების დარბაზამდე და მოხერხებულად მოიპოვა თევზის ხეობის კუდი, ამასთან არ მიუღია ერთი ნაკაწრიც კი თავისი მაღალი საბრძოლო ოსტატობის წყალობით.

   ყველა სახის იარაღიდან უ ჩჟუნმა ყველაზე მეტად დახვეწა ექვსი კოორდინაციის წითელი შუბი. ექვსი კოორდინაციის წითელი შუბი - ეს შუბით მოქმედების მეთოდია, რომელიც გავრცელებული იყო წითელქურთუკიანთა ჯარებში. მოგვითხრობენ, რომ "იუნჩჟენის" დევიზით მმართველობის დროს უ ჩჟუნი ჩავიდა პეკინში და შეებრძოლა ვან იუნტის სიუნციუნიდან, შუბის ტარების ბოლოებში დამაგრებული იყო ცარცი; დარტყმების შედეგად ცარცი შემოეკრო მთელს შუბლზე იუნტის, მან კი აბსოლუტურად ვერ იგრძნო ვერაფერი. იმ ჟამიდან უ ჩჟუნს შეარქვეს "უ - ჯადოსნური შუბი". როგორც ამბობდნენ იმ დროში, "ნანკინიდან პეკინამდე უდიდესი შუბის ოსტატი - ეს უ ჩჟუნია".

   უ ჩჟუნმა თავისი საბრძოლო ხელოვნება გადასცა უფროს ქალიშვილს უ ჟუნს და ვაჟიშვილს უ იუნს. უ ჟუნისგან ბაციცუანი გადაეცა მენცუნში, რომელიც ხებეიშია. იმ დროიდან ბაციცუანი ფართოდ გავრცელდა მენცუნის შემოგარენში. დღეს მენცუნის მუსულმანური ავტონომიური უეზდი  - ეს მთელს ჩინეთში ცნობილი ბაციცუანის "მშობლიური სოფელია". უეზდში ასზე მეტი სოფელია და ყოველ მათგანში არიან ბაციცუანში მოვარჯიშეები. რადგან ბაციცუანს ძლიერ გამოკვეთილი საბრძოლო ხასიათი აქვს, საბრძოლო ხელოვნების მასწავლებლები განიხილავენ მას როგორც "საგვარეულო საბრძოლო ხელოვნებას" და ძალიან უფრთხილდებიან ამ სტილს. ბაციცუანი ძირითადად გავრცელებულია ჩინეთის ჩრდილოეთ ნაწილში.

ბაციცუანის ტექნიკის მოთხოვნათა არსი

   ტექნიკის განსაკუთრებულობათა თვალსაზრისით ბაციცუანს ახლავს გამოკვეთილი მანერა. გარდა იმისა, რომ ხშირად გვხვდება უშუსთვის ჩვეული ხელებით და ფეხებით დარტყმები, არის ძალიან ბევრი შემტევი ტექნიკა მჭიდრო დისტანციიდან კორპუსით და ხელებით. უფრო მძიმე მოწინააღმდეგესთან გამოიყენება პრინციპი "ის არ მოძრაობს - მე არ ვმოძრაობ, ის ოდნავ დაიძრა - მე დავიძარი პირველი". პირველ რიგში საჭიროა მოწინააღმდეგის პროვოცირება ილეთის გაკეთებაზე, ხოლო როდესაც ის გაიხსნება გადახვიდე შეტევაზე, ფართოდ გახსნა მოწინააღმდეგის ჭიშკარი და მაშინვე მჭიდრო დისტანციიდან გამოიყენო ილეთი. ბაციცუანში ძალიან ძლიერად ამუშავებენ იდაყვების ტექნიკას, არის გამოთქმაც: "ბაცის მუშტის მეთოდები ძლიერია იდაყვებით". ბაციცუანის ხელებით მოქმედების ყველაზე ხშირად გამოყენებადი მეთოდების მაგალითებია "სასტიკი იდაყვი", "სასტიკი ხელისგული", "დარტყმა თეძოთი", "გაჩეხო მთა და დაეყრდნო". ბაციცუანის გამაცამტვერებელი ილეთები აუცილებლად უწყვეტად უნდა შესრულდეს სამ დონეზე, მხოლოდ მაშინ შეიძლება ერთი მოძრაობით მიაღწიო წარმატებას.

baji1   ბაციცუანისთვის ბრძოლაში დამახასიათებელია ვეფხვის მძლავრი მრისხანება და დათვის ჩამჯდარი სტაბილურობა. ძალაში ყველაზე მთავარია - სიხისტე, წოდებული "ძალის ფეთქებად გამოტყორცნად". ბაციცუანის ძალის ფეთქებადი გამოტყორცნა ყველა ტექნიკაში ერთნაირია. ძალის გამოტყორცნის განსაკუთრებულობა ასეთია: მოძრაობა მსგავსია მშვილდიდან სროლისა, გამოტყორცნა - აფეთქების, ფორმა მოძრაობს - სული მიყვება, სისწრაფე - როგორც ელვისა. ამიტომაც ძალის ფეთქებადი გამოტყორცნა ასეთი დიდია, ის დაკავშირებულია ბაციცუანის გადაადგილებებთან. "მცოცავი ნაბიჯი" და "დათვისებრი ნაბიჯი" - აი ძალის გამოტყორცნის წყარო. არის გამოთქმა: "ძალა იწყება ქუსლებში, გამოიტყორცნება წელით, კვეთავს და გადის თითების წვერებში". როგორიც არ უნდა იყოს ხელების ტექნიკა - ტაოლუში სავარჯიშო თუ ბრძოლაში გამოსაყენებელი - საჭიროა სწრაფვა, რომ ძალის გამოტყორცნა იყოს სრული და ეფუძნებოდეს ამ სამ პუნქტს.

   მასწავლებელმა ვან ჰუაშუნმა ზეპირად გადმოსცა რვაიეროგლიფიანი საიდუმლო: პირველი - ცუნი, მეორე - შემოხვევა, მესამე - აწევა, მეოთხე - მოხრილ იდაყვზე ასვლა, მეხუთე - შერჭობა, მეექვსე - აცოცება, მეშვიდე - სიხისტე, მერვე - გაგდება.

         კორპუსის ცხრა მოთხოვნა ბაციცუანის ტექნიკაში:

  1. აზრები მცირეა, კორპუსი სწორი.
  2. მხრების მოდუნება და ცის დაწევა.
  3. გარეგნულად კვადრატული - შეგნით მრგვალი.
  4. მკერდის შეტანა.
  5. თეძოებით გაფართხალება და წელის ჩაკეტვა.
  6. ფეხები და ხელები ერთმანეთს მიყვებიან.
  7. ცი და ძალა ატანენ მეორე მხარეს.
  8. სამი დონე უწყვეტად უტევს.
  9. აზრი იცავს დანტიანს.

baji wu__familyბაციცუანის ტექნიკის ექვსი აკრძალვა:

  1. ცი
  2. სიჩქარე
  3. შაბლონურობა
  4. წყვეტები
  5. გაფანტულობა
  6. გადაუწყვეტობა

   თუმც მოულოდნელი ძალის ფეთქებადი გამოტყორცნა და შემოხვევითი ზეწოლა მჭიდრო დისტანციაზე არის ბაციცუანის ტექნიკის ღირსებები, მათ აქვთ ნაკლი - შეტევის მოულოდნელობის გამო ძნელია სწრაფად თავდაცვაში უკან დახევა. ამიტომაც ძველი თაობის ბაციცუანის ოსტატები თავიანთი გამოცდილების საფუძველზე ნაკლის აღმოსაფხვრელად ბევრს ვარჯიშობდნენ პიგუაცუანში, მისი მრისხანე მჩეხავი დარტყმების შემდეგ შორი დისტანციიდან შედიოდნენ ახლოს ბაციცუანის ილეთებით. უშუს სამყაროში არის გამოთქმა: "ბაცის დაუმატე პიგუა - და არც ღმერთის გეშინია და არც ეშმაკის".

   რადგან ბაციცუანის ტექნიკაში უმთავრესია - მხრები, იდაყვები, თეძოები და მუხლები, ხოლო ილეთების გამოტყორცნა ხისტი და მძვინვარეა, ამიტომ ადვილად შეიძლება დააზიანო მოწინააღმდეგე. აქედან გამომდინარე ბაციცუანში მოვარჯიშე ძალიან ფრთხილი უნდა იყოს პარტნიორთან ვარჯიშისას. ძველი თაობის ოსტატი ჯადოსნური შუბი ლი შუვენი ძალიან კარგად იბრძოდა და ძალიან ბევრი უშუს ცნობილი ოსტატი დაიღუპა მისი ხელიდან. ჩინეთის რესპუბლიკის პირველ წელს ტიანცინში ერთმა ოსტატმა გამოიწვია ბრძოლაში ლი შუვენი. ლი შუვენმა გამოიყენა ილეთი "მრისხანე ვეფხვი ბრუნდება მთიდან" და მოკლა მოწინააღმდეგე. ახლა სხვა დროა და ბაციცუანის გამოყენება შეიძლება მხოლოდ გამაჯანსაღებელი მიზნებისთვის და არა ჩხუბისთვის. მოვარჯიშემ პატივი უნდა მიაგოს მასწავლებელს და აღიმაღლოს უდე.

 

ბადრი ნოზაძე

ბამენცუანი

Bamenquan   ბამენცუანი (რვა კარის მუშტი) - უშუს ერთერთი სტილი. თავის საწყისს იღებს სამხრეთ შაოლინიდან, რომელიც ფუძიანის პროვინციაში მდებარეობს. სტილი შეიცავს 8 ცხოველის კომპლექსს - ტაოს (ვეფხვი, დათვი, გველი, ფრინველი, კალია, ლეოპარდი, დრაკონი, მაიმუნი). სტილის ტექნიკაში შედის:

  • დარტყმები ფეხებით, ხელებით, სხეულით, თავით.
  • თავდაცვითი ქმედებები (ბლოკები, გასვლები, აცილებები).
  • დაჭერები და მტკივნეული ზემოქმედებები სახსრებზე, ასევე მათგან განთავისუფლება.
  • გდებები და წაქცევები.
  • ილეთები იარაღით (ჯოხის, დანის, ხელკეტის  და სხვ. ტექნიკა)

   ბამენცუანის სკოლის თანახმად, ორთაბრძოლაში ფეხებით შეტევა საჭიროა ფეხებზე და საზარდულზე, ხელებით კი სხეულზე და თავზე. ხელები უნდა იყოს მაღალზე, იდაყვები უნდა ფარავდეს სხეულს. დიდი ყურადღება ეთმობა დარტყმებს იდაყვებით და მუხლებით, ასევე წერტილოვან დარტყმებს (მაგალითათ თითებით თვალებში). დარტყმების ტექნიკა რაღაცით წააგავს ტაილანდურ კრივს.

ბადრი ნოზაძე

ბაიჰეცუანი

baihe09   ჰეცუანი - "წეროს სტილი" - ეს საერთო სახელწოდებაა ჩინურ და ტიბეტურ საბრძოლო ხელოვნებათა რამდენიმე სტილისთვის. პოპულარულ ისტორიებს ჩვეულებრივ გამოჰყავთ სტილის წარმოშობა შაოლინის მონასტერიდან, ამტკიცებენ, რომ როდესაც ბერმა ციუიუემ (საერო სახელი - ბაი იუნფენი) შექმნა "ხუთი მხეცის მუშტი", ამ მიმართულების ერთერთი საფუძველი იყო სწორედ წეროს სტილი. თუმცა თანამედროვე კვლევებმა აჩვენეს, რომ ბაი იუნფენმა შექმნა არა "ხუთი მხეცის მუშტი", არამედ "ხუთი საფეხურის მუშტი", ხოლო ცალკეული საფეხურების მხეცების და ფრინველების ფორმასთან მიკუთვნება გამოვლინდა გაცილებით გვიან.

   წეროს სტილის ერთერთი სახესხვაობა არის "ტიბეტური წერო". "ტიბეტური წეროს" სისტემაზე ცნობილია ძალიან ცოტა რამ.

   ჩინური წეროს სტილი - ეს ბაიჰეცუანია (თეთრი წეროს მუშტი). სახელგანთქმული ფუძიანური თეთრი წერო - ბაიჰეცუანი წარმოიშვა ცინის ეპოქაში (1644-1911 წწ). უშუს ამ სტილის ეფექტურობამ განაპირობა მისი ფართო გავრცელება, ჯერ კონტინენტალური ჩინეთის სამხრეთით, ხოლო მოგვიანებით ტაივანში და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში. თანდათანობით ბაიჰეცუანიდან გამოცალკევდა მთელი რიგი ქვე-სტილებისა: ცზუნჰეცუანი, მინჰეცუანი, ფაიჰეცუანი, შიჰეცუანი, ცუჰეცუანი და სხვ.

   საერთო წარმოშობის წყალობით ეს სტილები საკმაოდ ახლოს დგანან ერთმანეთთან. ასე, ფუძიანის ყველა წეროს სტილს ანათესავებს საბაზო კომპლექსად სანჯანის - "სამი შერკინების" გამოყენება. სახელწოდების სხვა ვარიანტებია: "სანჯენი" - "სამი სისწორე", "სანციანი" - "სამი ისარი" და სხვ. წეროს ყველა სტილში ამუშავებენ "შინაგანი ცის" დაშვებას ქვედა ენერგეტიკულ ცენტრში - დანტიანი, ასწავლიან დანტიანის ჩართვას ტექნიკური ილეთების შესრულებისას  "შინაგანისა" (ნეი) და "გარეგანის" კოორდინირებით, ორი სახის ძალისხმევის გამოყენებას - "ნათელი" (იანი) და "ბნელი" (ინი).

   დგომები უნდა იყოს მყარი, თითქოს ფეხებმა ფესვები გაუშვეს მიწაში. ტერფები დგომებში ან დგას პარალელურად, ან შეტრიალებულია შიგნით, მუხლები შეწეულია სასქესო ორგანოების დასაცავად. ხელები საბრძოლო მზადყოფნაში შუა ხაზის ეფექტური დაცვისთვის, სადაც განლაგებულია მრავალრიცხოვანი ადვილად ხელმისაწვდომი წერტილები, უკავიათ წინ ჩამოშვებული და შეწეული იდაყვებით.

მისგან, შესაძლებელია, გამომდინარეობს დღეისთვის მთელს მსოფლიოში სახელგანთქმული სტილი იუნჩუნცუანი (ვინჩუნი).

ისტორია

Baihequan    თეთრი წეროს მუშტის (ბაიჰეცუანი) შექმნას გადმოცემები უკავშირებენ გოგონას სახელად ფან ცინიანი, საბრძოლო ხელოვნების ოსტატის ფან ჯუნის ქალიშვილს. ფან ჯუნი (სხვა ვარიანტით - ფან ჯანგუანი), სავარაუდოდ, დაიბადა ცინის დინასტიისას კანსის დევიზით მართვის დროს (1662-1723), და ცხოვრობდა ჩეციანის პროვინციის ჩუჯოუს ოლქის უეზდში ლეშუი. მისი ოჯახი იყო ძალიან მდიდარი, ხოლო თვითონ ის, როგორც გადმოცემა იუწყება, იყო კეთილშობილი ადამიანი, გატაცებული იყო შაოლინის საბრძოლო ხელოვნებით და სწავლობდა სხვადასხვა ოსტატებთან. ამტკიცებენ, რომ ის შესანიშნავად ფლობდა შაოლონის არჰატების მუშტს. როდესაც ჯუნი სამოცის იყო, გარდაეცვალა მეუღლე და ყველა საოჯახო მეურნეობის და მოხუცი მშობლის მოვლის სიმძიმე დააწვა მხრებზე მის თექვსმეტი წლის ქალიშვილს ცინიანს.

   ეს იყო შესანიშნავი ლამაზმანი, მაგრამ ინტერესები მას უფრო მამაკაცური ჰქონდა: მამის კვალდაკვალ, მისდა სასიხარულოდ, გატაცებული იყო ცუანფა-თი (უშუს სინონიმი) და ვარჯიშობდა მთელი დღეები. კმაყოფილი ფან ჯუნი ოცნებობდა გადაეცა შაოლინის საბრძოლო ხელოვნების ყველა საიდუმლო, მაგრამ ქლიშვილი ვერა და ვერ ახერხებდა რთული ტექნიკის სრულად ათვისებას, რომელიც ის გათვლილი იყო ფიზიკურად ძლიერ მამაკაცზე. მაშინ ფან ჯუნმა გადაწყვიტა ცოდნა გადაეცა სიძესთვის - ცინიანის ქმარისთვის სახელად ჩენ დუისი.

   მაგრამ ამ ჩენმა, აითვისა რა სიმამრის უნარები, მოულოდნელად გაიქცა უცნობი მიმართულებით და მას შემდეგ აღარავის უნახავს. ხოლო ფან ცინიანი, ინახავდა რა ქმრის მიმართ ერთგულებას და განიცდიდა თავის უბედურებას, ჩაიკეტა ბაილიან-სის ტაძარში. სწორედ იქ, წეროებზე დაკვირვების პროცესში, დაებადა აზრი შეემუშავებინა ცუანფას ახალი სტილი, რომელიც რეალიზებას უკეთებდა წეროს ძალისხმევის (ძინ) და დარტყმებისა და ბლოკების სიმძლავრის გაზრდის პრინციპს ცი-ს სასიცოცხლო ენერგიის დინებების სწორად გამოყენების ხარჯზე.

   გადმოცემას ფან ცინიანის "გონების განათების" შესახებ, როდესაც მას გაეხსნა წეროს ენერგეტიკისა და "ძალისხმევის" საიდუმლოებანი, რომლების გამოყენებაც შესაძლებელი იყო საბრძოლო ხელოვნებაში, რათა ექციათ ის ეფექტურად, ფუძიანის სხვადასხვა რაიონში მოგვითხრობენ სხვადასხვა ვარიაციებში, ზოგჯერ კი მისტიფიცირებულადაც.

Cinian   ერთერთი გადმოცემის თანახმად, ერთხელ ცინიანი ქსოვდა, როდესაც იჯდა ბაილიან-სის ტაძრის (მოგვიანებით გადაკეთებული "ძიაოლიან-სიდ" - "სრულყოფილებისა და სწავლების ტაძარი") ეზოში. უცებ მან დაინახა, რომ მოფრინდა დიდი თეთრი წერო და დაეშვა ტაძრის სახურავზე. ქალი რამდენიმე ხანი აკვირდებოდა თუ როგორ იქნევდა ფრთებს წერო, წამოიცეკვებდა ფეხების გადაადგილებით, ნისკარტით იძრობდა ბუმბულს, იღებდა საკვებს ქვევიდან, იგრძელებდა კისერს. შემდეგ მან გადაწყვიტა შეეშინებინა ფრინველი და ესროლა საქსოვი კოჭა, მაგრამ წერო მარდად გახტა გვერდზე და კოჭამ გვერდით ჩაუქროლა. მაშინ ცინიანმა ესროლა მეორე კოჭა, მაგრამ წერომ ის ფრთის ძლიერი დარტყმით გვერძე გააგდო, ისე რომ კოჭა გადავარდა სადღაც შორს. ამ ყველაფერმა დააინტერესა ცინიანი და დიდი ხანი ყურადღებით სწავლობდა წეროს ქცევებს, მის მოძრაობათა ხასიათს, ძალის გენერაციის საშუალებებს. წეროსგან გადმოტანილი "ძალისხმევის" საშუალებები მან შეუერთა შაოლინის საბრძოლო ხელოვნების ტექნიკას და საბოლოო ჯამში შექმნა ახალი სტილი, რომელსაც დაარქვა "თეთრი წეროს მუშტი".

   ოკინავის "წიგნის საბრძოლო მომზადების შესახებ" ("ბუბისი") თანახმად, რომელიც შეიცავს თეთრი წეროს მუშტის და არჰატების მუშტის ტექნიკის და მეთოდიკის მოკლე აღწერას, ასევე მთელ რიგ გადმოცემებს, ცინიანს "დასჭირდა სამი წელი, რომ ესწავლა" ახალი სტილი, ხოლო იუნჩუნის "თეთრი წეროს საბრძოლო ხელოვნების გენეალოგიებში" ("ბაიჰე ცუანპუ") ნათქვამია მარტივად, რომ ამ ხელოვნებაზე დასაუფლებლად გოგონამ დახარჯა მრავალი წელი. როგორც არ უნდა იყოს, ფან ცინიანის ზალისხმევით დაიბადა ახალი სტილი, რომელმაც შეიერთა არჰატების მუშტის ტექნიკა და ახალი "წეროს" ილეთები.

   ერთხელ ძენ სი, იან ციდანის მოსწავლე, რომელიც სწავლობდა თეთრი წეროს მუშტის ტექნიკას უ პუსისთან ფუძიანის პროვინციის ტუნანის უეზდიდან, და რომელიც თავის მხრივ ცოტა ხნიტ სწავლობდა ფან ცინიანთან, ეთხოვა მოსწავლედ თვით ცინიანს, ის კი, დარწმუნებული რომ ძენ სი უბრალო და ალალი ადამიანია, დახვეწილი გემოვნების, საკმაოდ ნიჭიერი და თანაც სიმპატიური, დათანხმდა ესწავლებინა მისთვის თავისი თეთრი წერო.

   გადიოდა დღეები, თვეები. ფან ცინიანი და ძენ სი თითქმის არ შორდებოდნენ ერთმანეთს და თანდათან მათ შორის ჩაისახა სიყვარული. კიდევ რამდენიმე ხნის შემდეგ ისინი დაქორწინდნენ და ეყოლათ სამი ვაჟიშვილი.

   ათ წელზე მეტ ხანს ვარჯიშობდა ძენ სი მეუღლის ხელმძღვანელობით, სანამ არ დაეუფლა ბაიჰეცუანის ყველა საიდუმლოს და არ მიაღწია ჭეშმარიტ ოსტატობას. მოგვითხრობენ, რომ როდესაც ის დგებოდა სანჩჟანის დგომში, ის ემსგავსებოდა მძლავრ ხეს, ძლიერი ფესვებით მიწას ჩაჭიდებულს. როდესაც ასრულებდა ნეი-გუნის ("შინაგანი სამუშაო") ვარჯიშებს, მისი ცი აღწევდა ყველა სახსარს. გადაადგილებები წინ და უკან, "სიცარიელე" და "სისავსე" ტექნიკურ ილეთებში, ჩასუნთქვა-ამოსუნთქვების მონაცვლეობა, სიმძიმის ცენტრის აწევა და დაწევა - ყველაფერ ამას ძენ სი ასრულებდა დიდებულად და გრაციოზულად. მიაღწია რა ასეთ უნარებს, მან დაიწყო შორეული მოგზაურობები, რათა გაევრცელებინა ბაიჰეცუანი მთელს ცისქვეშეთში (ჩინეთში).

   მაგრამ ღრუბლები უკვე გროვდებოდნენ თეთრი წეროს მუშტის ოსტატების ოჯახის თავზე. ძიაოლიან-სის ტაძარს, რომელიც, ვითომ იყო ანტიცინური ბრძოლის ერთერთი საიდუმლო ცენტრი, თავს დაესხა მანჯურთა რაზმი. ტაძარი გადაწვეს, ცეცხლში დაიღუპა ფან ჯუნი, ხოლო ცინიანი, შვილებთან ერთად სასწაულით გაექცა სიკვდილს.

   რამოდენიმე ხანი ფანი მოგზაურობდა, ეძებდა ქმარს, თავს ირჩენდა წამლების გაყიდვით. ბოლოს და ბოლოს მან შეძლო ძენ სის ნახვა და ისინი ერთათ გაეშურნენ მეზობელ ფუძიანში, სადაც დასახლდნენ ქალაქ ფუნინში, პროვინციის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. იქ, დასავლეთ კარიბჭესთან, მათ გახსნეს "უშუს ეზო" და დაიწყეს ერთად ბაიჰეცუანის სწავლება. მაგრამ მეუღლეთა ადგილსამყოფელი ცნობილი გახდა მანჯურებისთვის, რომლებიც აგრძელებდნენ მათზე ნადირობას, და ოჯახს კვლავ მოუწია გაქცევა, ამჯერად ფუძიანის სამხრეთში, ძენ სის სამსობლოში, იუნჩუნში.

   განთავსებული მთების სიღრმეში, იუნჩუნი, სადაც იმ დროში მიდიოდა ერთადერთი გზა, იყო იდეალური ადგილი ხელისუფლების დევნისგან დასამალად. ისინი დასახლდნენ მცირე დასახლებაში ჰოუმიაო, რომელიც მდებარეობდა ქალაქის დასავლეთ კარიბჭესთან ახლოს, გუანჯენის შემოგარენში, ტიანმას მთის ძირში. მალე გადასვლის შემდეგ მათ 100 დღით გახსნეს "საბრძოლო მოედანი" (ლეიტაი)ჰოუმიანში  გუანინ-სის ტაძრის მოედანზე და გამოიწვიეს ცუანფას სხვა სკოლების წარმომადგენლები. მათ იმარჯვეს ყველა მოწინააღმდეგეზე და დაამკვიდრეს იუნჩუნში ბაიჰეცუანი. იმ დროიდან იუნჩუნი იქცა თეთრი წეროს მუშტის პრაქტიკის მთავარ ცენტრად.

   გადმოცემული ფაქტები ძირითადად მტკიცებულებებს პოულობენ სხვადასხვა წყაროებში. ეს არის "იუნჩუნის უეზდის ქრონიკაც" ("იუნჩუნ სიან ჩჟი"), თეთრი წეროს მუშტის გენეალოგიური წიგნიც (პუ), და ჩჟენის კლანის ოჯახური ქრონიკაც (ციაპუ).

   ძველად იუნჩუნი იყო ძალიან პატარა ქალაქი, ჩაკარგული მთებში. ეს კი ნიშნავს, რომ პოტენციური მოსწავლეები უშუს პროფესიონალური მასწავლებლებისთვის აქ არც ისე ბევრი იყო.

   როდესაც ყველა მსურველმა შეძლებისდაგვარად შეითვისა საბრძოლო ხელოვნების ტექნიკა და ახალ მოსწავლეთა ნაკადი შეწყდა, ფან ცინიანს და ძენ სის, რომელთაც არ გააჩნდათ აქ მიწის გოჯიც კი, ალბათ, უნდა განეცადათ სიძნელეები გამომუშავებასთან. ლოგიკური გამოსავალი სიტუაციიდან იქნებოდა გადასვლა ახალ საცხოვრებელ ადგილზე, სასურველია იქ, სადაც შესაძლებელი იქნებოდა მოსწავლეების ნახვა საკმარისი ოდენობით. უფრო უკეთესი ვარიანტი, ვიდრე მჭიდრდ დასახლებული გუანდუნის პროვინცია, ალბათ არ მოიძებნებოდა. და მართლაც გუანდუნში არსებობს სტილები, რომლებიც ატარებენ ბაიჰეცუანის ზეგავლენის კვალს.

   უპირველეს ყოვლისა, ეს მთელს მსოფლიოში ფართოდ ცნობილი იუნჩუნცუანია (ვინჩუნი), რომლის დამფუძნებლადაც, ერთერთი ვერსიით, როგორც წყლის ორი წვეთი ისე ჰგავს გადმოცემას თეთრი წეროს მუშტის შექმნის შესახებ, ითვლება გოგონა სახელად ფან იუნჩუნი. როგორც თვლის კინძიო აკიო, საბრძოლო ხელოვნებათა იაპონელი მკვლევარი, აქ შეიძლება არსებობდეს მხოლოდ ერთი ახსნა: დევნისგან თავისდასაღწევად, ფან ცინიანი, გადავიდა გუანდუნში, შეიცვალა სახელი და ქმრის სამშობლოში სტუმართმოყვარე ქალაქის საპატივცემულოდ დაირქვა იუნჩუნი.

   ამ დროისთვის მის სტილს უკვე შეეძლო განეცადა არსებითი ცვლილებები. ეს განახლებული სტილი, როგორც ჩანს, დაედო საფუძვლად იუნჩუნცუანს, რომელიც, მით არა ნაკლებ, ინარჩუნებს მრავალ საერთოს ფუძიანის თეთრი წეროს სხვადასხვა განშტოებებთან.

ბადრი ნოზაძე

ბაიმეიცუანი

BaiMeiQuan   ბაიმეიცუანი - უშუს ერთერთი სტილი. ლეგენდები მოგვითხრობენ, რომ ამ სტილის შემქმნელი იყო დაოსი ბაიმეი ("თეთრწარბა"), რომელმაც ჩაიტანა ის სიჩუანიდან გუანდუნში. სხვა წყაროები ამბობენ ლინ ჰეს შესახებ და მიაწერენ მას ამ სტილის შექმნის ავტორობას. ის ცნობილი იყო მეტსახელით ჟუიჩუ (1831-1998) გუანდუნის პროვინციის ჰოსიანის უეზდიდან. "თეთრი წარბი" ნიშნავს დიდ გამოცდილებას და სიბრძნეს, მაგრამ ასევე შეიძლება ნიშნავდეს თეთრ საშუბლე თავსაკრავს. ბაიმეიცუანი ეკუთვნის ჩინეთის სამხრეთის ერთერთ სამ ძირითად სტილს, იუნჩუნცუანისა (ვინჩუნი) და ნანტანლანის (სამხრეთ ჩოქელა) ჩათვლით. სამივე სტილს განასხვავებს "წებოვანი ხელების" განსაკუთრებული ტექნიკის არსებობა და ყველა ისინი უპირატესობას ახლო დისტანციაზე ბრძოლას ანიჭებენ.

   ბაიმეი საკმაოდ ლაკონური სტილია. მასში არის როგორც გარეგანი, ისე შინაგანი ტექნიკა. ციგუნის პრაქტიკა გამოიყენება ფიზიკური ძალის და ფეთქებადი ძალისხმევის გასაძლიერებლად, ხოლო ფიზიკური ძალა ამდიდრებს ციგუნს.

   მოძრაობები ბაიმეის სკოლაში გამოირჩევა მაღალი სისწრაფით და ეფექტურობით ახლო ბრძოლაში. სწრაფი, ფეთქებადი ძალისხმევები მჭიდროდ არის დაკავშირებული კუნთების მოდუნებასთან და მათი მოძრაობაში ჩართვის სისწორესთან. აქცენტი საშუალო და ახლო დისტანციებზე ბაიმეიში დაფუძნებულია ფეხების სპეციფიკურ მუსაობაზე და უნიკალურ "ნაბიჯების ძებნაზე". "ფასკუნჯის თვალის" მუშტს და ხელების შემოკვრით მოძრაობებს გააჩნიათ რაღაც მსგავსება ფუძიანის ბაიჰეცუანთან ("თეთრი წეროს მუშტი"). გადაადგილება ხდება მოკლე ნაბიჯებით და ტერფის მყარად დადგმით. გამოიყენება "ორი ხელის ერთი ხელით დამორჩილების" წესი.

   ბაიმეი დინამიური და სწრაფი სტილია, რომელშიც აგრესიულად გადადის ერთმანეთში შემოკვრები, ჩეხვები და ჩხვლეტები. ბრძოლის წარმოების ასეთი მანერა მკაფიოდ შეესაბამება ოთხ ძირითად ზეპირ ფორმულას: შეწოვა (თუნ), გადმოქცევა (თოუ), ჩამოკიდება (ფო) და ჩაძირვა (ჩუნ).

   ჩვენს დროში ეს სტილი უმეტესად გავრცელებულია სიჩუანში, გუანდუნში, სიანგანში და აომენში.

ბადრი ნოზაძე

სიახლე

სეოკ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უშუს სახეობა დელეგატია

სეოკ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებზე უშუს სახეობა დელეგატია

22 აგვისტო 2020

11 სექტემბერს გასამართ საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის საანგარიშო-საარჩევნო ყრილობაზე, ხმის მიცემის უფლებით წარდგენილია საქართველოს უშუს ეროვნული ფედერაციის პრეზიდენტი გიორგი ვერულიძე. გილოცავთ, საქართველოს უშუს ეროვნული ფედერაციის გუნდის კიდევ ერთ წინ გადადგმულ ნაბიჯს. Giorgi Verulidze, President of...

უშუ მსოფლიოში

მსოფლიო საბრძოლო თამაშები 2017

მსოფლიო საბრძოლო თამაშები 2017

29 მარტი 2015

სპორტაკორდი აანონსებს, რომ მე-3 მსოფლიო საბრძოლო თამაშები გაიმართება პერუს დედაქალაქ ლიმაში 2017...

უშუს ოსტატები

დარია ტარასოვა

დარია ტარასოვა

01 მარტი 2015

დარია ტარასოვა სიმაღლე - 1,57 მ წონა - 49 კგ ასაკი - 25 წ ქლაქი - მოსკოვი საერთაშორისო კლასის...

ზოგი რამ ისტორიიდან

ჩვენი ისტორიიდან

ჩვენი ისტორიიდან

28 თებერვალი 2014

უშუს ისტორია საქართველოში 1980 წელს თბილისში უშუს პირველი სკოლა...

იხილეთ ასევე

საქართველოს უშუს ეროვნული ფედერაცია არის ევროპის უშუს ფედერაციის სრულუფლებიანი წევრი, მჭიდროდ თანამშრიმლობს უშუს საერთაშორისო ფედერაციასთან და აღიარებულია "სეოკ"-ის მიერ, როგორც ერთადერთი ლეგიტიმური ორგანიზაცია საქართველოს ტერიტორიაზე სპორტის ამ სახეობაში.

პოპულარული სტატიები

კუნგ ფუ

კუნგ ფუ

25 თებერვალი 2015
ჩვენი ისტორიიდან

ჩვენი ისტორიიდან...

28 თებერვალი 2014

ახალი სტატიები

გამოიწერეთ ჩვენი სიახლეები